Rodzina

Stres rodziców

Pomimo wysokiego  wskaźnika przeżycia w przypadku nowotworów dziecięcych zrozumiałe jest, że u rodziców pojawia się stres, związany z tym co dla dziecka oznacza leczenie oraz czy będzie ono cierpieć. Pojawiają się również pytania o szanse wyleczenia oraz to najtrudniejsze: “czy moje dziecko umrze?”.  W związku z chorobą dziecka rodzice mogą więc wykazywać fizyczne i emocjonalne objawy, takie jak stres, poczucie utraty kontroli, obniżenie samooceny, depresję czy lęk. Tymczasem rodzina odpowiedzialna w takim momencie przede wszystkim za opiekę i dobre samopoczucie dziecka, musi także czuwać nad dobrostanem fizycznym, emocjonalnym i społecznym innych jej członków. 

Przed rodzicami stoi więc ogromnie trudne zadanie, które może być źródłem  stresu. Jego wyższy poziom obserwuje się u młodszych rodziców oraz u rodziców młodszych dzieci. Może to wynikać z braku doświadczenia młodych rodziców oraz z większej zależności młodszych dzieci od ich opiekunów. 

Rodzic jako wsparcie:

Choroba nowotworowa jest doświadczeniem podwójnie trudnym. Z jednej strony rodzice chcą jak najlepiej opiekować się dzieckiem i pomóc mu przejść jak najmniej boleśnie (zarówno pod kątem fizycznym jak i psychicznym) przez proces leczenia, a  z drugiej sami zmagają się ze świadomością, że życie ich dziecka jest zagrożone. W przypadku starszych dzieci czynnikiem stresogennym dla rodziców, znacznie większym niż postrzegane fizyczne objawy choroby są postrzegane zmiany w funkcjonowaniu psychicznym. Rodzice mogą odczuwać więcej trudnych emocji, gdy czują, że ich dziecko jest nieszczęśliwe lub się boi. W takiej sytuacji mogą czuć się mniej kompetentni lub bardziej bezradni w obliczu objawów emocjonalnych dziecka, niż w przypadku innych dolegliwości somatycznych związanych z rakiem. Dodatkowo czują, że jako rodzice są bardziej odpowiedzialni za pomoc dziecku w radzeniu sobie z psychicznych funkcjonowaniem. Rodzina jest również głównym źródłem wsparcia emocjonalnego dla dzieci i młodzieży poddawanych leczeniu. Traktują oni wsparcie rodziny jako fundamentalne w radzeniu sobie z chorobą. Rodzice odgrywają więc ogromną rolę w psychicznym radzeniu sobie z chorobą przez dzieci. Większość rodziców chce być przy dziecku podczas bolesnych procedur i czuje się pewniej, gdy pomaga swoim dzieciom radzić sobie z chorobą i procesem hospitalizacji. 

Jak sobie radzić z takim stresem:

  • Przypomnij sobie, co do tej pory pozwalało Ci radzić sobie z silnym stresem. Jeśli istnieją takie sposoby radzenia sobie lub rozwiązywania problemów, które działały w przeszłości, skorzystaj z nich również teraz.
  • Zaakceptuj swoje uczucia. Rozpoznaj i zaakceptuj wszystkie swoje uczucia.. Będą takie momenty, kiedy będziesz czuć wiele radosnych emocji i takie, które mogą być dla Ciebie trudne. 
  • Pozwól sobie pomóc.  Możesz potrzebować pomocy wszelkiego rodzaju – emocjonalnej, praktycznej i finansowej i nie jesteś sam/a. Zrób listę rzeczy, które ludzie mogą zrobić. Może to obejmować na przykład opiekę nad dziećmi, opiekę nad zwierzętami, zakupy spożywcze, gotowanie czy prace domowe.
  • Jeśli czujesz taką potrzebę prowadź osobisty dziennik. Zapisanie tego, co myślisz i czujesz, może pomóc ci poradzić sobie z emocjami.
  • Dedykuj część czasu na relaks,  rób przerwy i zadbaj o siebie. Teraz jak nigdy potrzebujesz być silna/y i gotowa/y do różnych działań. Dbanie o siebie i dbanie o zdrowie emocjonalne i fizyczne pomoże ci zadbać o swoje dziecko i rodzinę. Znajdź czas dla siebie i nie czuj z tego powodu żadnej winy. Niektóre przykłady sposobów na relaks lub przerwę to medytacja, spacer lub trening, słuchanie muzyki, kąpiel z bąbelkami, masaż lub drzemka. 
  • Dbaj o swoje zdrowie. Odpowiednio się odżywaj, zadbaj o odpowiednią ilość snu, pamiętaj o aktywności fizycznej, na tyle na ile jest to możliwe. Jeśli macie taką możliwość, zmieniaj się ze swoim partnerem lub inną osobą wspierającą podczas pobytu z dzieckiem w szpitalu.
  • Róbcie rzeczy razem jako rodzina. Spróbuj wygospodarować czas na wspólne spędzanie czasu się, takie jak aktywność fizyczna, oglądanie filmu, granie w grę lub cokolwiek innego, co możesz robić razem jako rodzina. Może to pomóc oderwać myśli od tego, przez co przechodzisz. Jeśli dziecko przebywa w szpitalu bawcie się wspólnie chociaż przez chwilę. Staraj się planować specjalne zajęcia na dni, w których twoje dziecko czuje się dobrze.
  • Znajdź odpowiednie dla siebie wsparcie. Porozmawiaj z kimś, kogo znasz i komu ufasz, o swoich uczuciach, obawach i nadziejach dotyczących dziecka. Zapytaj pracowników socjalnych lub zespół opieki zdrowotnej o dostępne grupy wsparcia i usługi doradcze. Pomocne może być również rozmawianie z innymi rodzicami, którzy mają dziecko z chorobą nowotworową, i prowadzenie dyskusji w pojedynkę, a nie w grupie. Może to wydawać się mniej zastraszające, a także może lepiej zaspokoić potrzebę kontaktu z kimś, kto rozumie, przez co przechodzisz.
  • Uzyskaj profesjonalną pomoc, jeśli jej potrzebujesz. Wielu rodziców twierdzi, że pomoc psychologiczna zapewnia im bezpieczne miejsce do mówienia o swoich emocjach, do  śmiechu i płaczu. 
  • Skoncentruj swój czas i energię. Postaraj się ustalić priorytety: które rzeczy są dla Ciebie ważne każdego dnia lub tygodnia. Dołącz takie aktywności, które wspierają Twoje pozytywne samopoczucie, a unikaj takich, które tylko je pogarszają. 
  • Pamiętaj o relacji z partnerem/ partnerką. Opieką nad chorym dzieckiem może być tak angażująca, że zapomnicie o sobie nawzajem.  Wasza relacja również zasługuje na czas i troskę, w każdym momencie. Porozmawiajcie o tym, jak spędzać czas ze sobą, a także podzielcie się czasem między chorym dzieckiem a innymi dziećmi. Porozmawiajcie o ważnych kwestiach- obawach finansowych, uczuciach, życzeniach i nadziejach jako rodzic. Porozmawiajcie także o drobiazgach – czymś zabawnym, co powiedziało dziecko czy ulubionym programie telewizyjnym.

 

Bibliografia:

Alves, D. F. D. S., Guirardello, E. D. B., & Kurashima, A. Y. (2013). Stress related to care: the impact of childhood cancer on the lives of parents. Revista Latino-Americana de Enfermagem, 21(1), 356-362.

Rosenberg, A. R., Dussel, V., Kang, T., Geyer, J. R., Gerhardt, C. A., Feudtner, C., & Wolfe, J. (2013). Psychological distress in parents of children with advanced cancer. JAMA pediatrics, 167(6), 537-543.

 Sharma R, Shyam R, Grover S. Coping strategies used by parents of children diagnosed with cancer. Indian J Soc Psychiatry 2018;34:249-54.

https://www.cancer.ca/en/cancer-information/cancer-type/childhood-cancer-information/coping-as-a-parent/?region=qc

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *